- E: Τι είναι τελικά το Linux;
A: Εννοείς το
GNU/Linux.
Το GNU/Linux είναι ένα πλήρες λειτουργικό σύστημα υπολογιστών που έχει σαφείς
ομοιότητες με UNIX συστήματα.
- E: Τι είναι το GNU και τι το Linux;
A: Τυπικά μιλώντας το Linux είναι ο
πυρήνας
(kernel) του λειτουργικού συστήματος. Η συντριπτική πλειοψηφία των
προγραμμάτων που συνοδεύουν το λειτουργικό είναι το
GNU συστατικό.
Δηλαδή, τυπικά, λέμε GNU/Linux εννοώντας το λειτουργικό που έχει GNU
προγράμματα και Linux πυρήνα. Πρακτικά όμως για λόγους συντομίας θα το βρείτε παντού ως Linux.
- E: Τι σημαίνει το Linux και πώς προφέρεται;
A: Το Linux βγαίνει από το LINUs' uniX. Ο Linus Torvalds είναι αυτός που ξεκίνησε το 1991 το Linux (τον πυρήνα) με τη
βοήθεια πολλών προγραμματιστών ανά τον κόσμο. Αυτή τη στιγμή είναι ο συντονιστής της εξέλιξης του πυρήνα. Η λέξη Linux προφέρεται λίνουξ.
- E: Τι είναι το GNU;
A: Το GNU
είναι ένα project του Free Software Foundation (FSF - ίδρυμα ελεύθερου λογισμικού).
Αυτό το εγχείρημα έχει σκοπό την ανάπτυξη ενός ελεύθερου UNIX-like λειτουργικού
συστήματος. Το όνομα ερμηνεύεται αναδρομικά ως GNU's Not Unix. Περισσότερα για
το GNU project στο
http://www.gnu.org/gnu/thegnuproject.html
- E: Για ποιο λόγο να με ενδιαφέρει κάτι τέτοιο;
A: Το GNU/Linux είναι τουλάχιστον ενδιαφέρων για πολλού λόγους. Θα προσπαθήσω να καταγράψω μερικούς από αυτούς:
- είναι ο καρπός της συνεργασίας χιλιάδων προγραμματιστών από όλο τον κόσμο
- είναι κατασκευασμένο από τους χρήστες και για τους χρήστες.
εκτός από τους ενθουσιώδεις προγραμματιστές συμβάλλουν και απλοί χρήστες με διάφορους τρόπους
(στη φάσεις δοκιμής προγραμμάτων, τεκμηρίωσης κτλ.)
- είναι open source, δηλ. μαζί με τα εκτελέσιμα (binaries) δίνεται και ο πηγαίος κώδικας (source code)
- έχει τεράστια πληθώρα εφαρμογών (applications)
- είναι αναγνωρισμένα από τα πιο σταθερά λειτουργικά συστήματα
- αξιοποιεί με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο τους πόρους ενός υπολογιστικού συστήματος και είναι ταχύτατο
- είναι αφάνταστα παραμετροποιήσιμο και ευέλικτο
- είναι δωρεάν
- E: Για τι είδους χρήσεις είναι ιδανικό το GNU/Linux;
A: Μερικές μόνο από αυτές είναι:
- χρήση σε ακαδημαϊκό περιβάλλον, γιατί είναι τρομερό εργαλείο εκμάθησης
- για ερευνητικούς σκοπούς, γιατί είναι διαθέσιμος ο πηγαίος κώδικας και επιτρέπεται η οποιαδήποτε μεταβολή/εξέλιξη
- για ανάπτυξη λογισμικού, δεδομένου ότι υπάρχουν πάρα πολλά αντίστοιχα εργαλεία
- για δικτύωση, το GNU/Linux μιλάει πάρα πολλά πρωτόκολλα επικοινωνίας. εκτός των άλλων μπορεί: α) να υποδυθεί ένα Windows File Server ή ακόμα και έναν Windows Domain Controller! β) μιλάει κανονικά με Macintosh και Novell και γ) φυσικά επικοινωνεί με όλα τα Unix-like λειτουργικά
- οποιαδήποτε χρήση όπου παίζει καθοριστικό ρόλο ο καλύτερος λόγος κόστους/απόδοσης
- Ε: Μήπως το βλέπεις λίγο υποκειμενικά το θέμα; Πώς είναι
δυνατόν να είναι τόσο καλό;
Α: Το γεγονός ότι είναι open source συνεπάγεται πως ο πηγαίος κώδικας ελέγχεται
από πάρα πολλούς ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Καθένας από αυτούς έχει το
δικαίωμα να μεταβάλλει / εξελίξει τα προγράμματα.
Ακόμα και ένα πρόγραμμα που αρχικά μπορεί να ήταν μέτριο, με τις συνεχείς
επεμβάσεις βελτιώνεται αδιάκοπα.
Ακριβώς για αυτό το λόγο καμμία εταιρεία λογισμικού που κρατάει μυστικό των
κώδικα των προϊόντων της, όσους προγραμματιστές και να έχει στη διάθεση της,
δεν μπορεί να φτάσει την ποιότητα του open source λογισμικού.
- E: Ανέχομαι τους υπολογιστές απλά για να κάνω τη δουλειά μου. Είναι για μένα το Linux;
A: Κατηγορηματικά όχι. Το GNU/Linux είναι για χρήστες που ενδιαφέρονται να μάθουν. ΔΕΝ γίνεται να δουλεύει κανείς GNU/Linux χωρίς να μπει
στη διαδικασία εκμάθησης κάποιων θεμάτων. Με δεδομένο πως δε σε ενδιαφέρουν οι υπολογιστές δε θα ήθελες να μπεις σε αυτή τη διαδικασία.
Κατά τα άλλα πρέπει να σημειωθεί ότι τα προγράμματα εγκατάστασης των διανομών και τα διάφορα γραφικά περιβάλλοντα έχουν καταστήσει τη χρήση
του GNU/Linux πάρα πολύ προσιτή στον απλό χρήστη.
- E: Πόσο κοστίζει;
A: Είναι δωρεάν.
- E: Πού θα το βρω;
A: Υπάρχουν 2 βασικοί τρόποι για να αποκτήσετε το GNU/Linux. Ο πρώτος είναι να το κατεβάσετε κατευθείαν από το internet. Αυτό
προϋποθέτει πρόσβαση μεγάλων ταχυτήτων. Για εμάς τους κοινούς θνητούς που συνδεόμαστε στο internet με modem δεν είναι εφικτό να κατεβάσουμε
κάτι εκατοντάδες MegaBytes. Για αυτό υπάρχει η λύση των διανομών.
- E: Τι είναι οι διανομές (distributions);
A: Διάφορες εταιρίες αναλαμβάνουν τη συγκέντρωση των πιο πρόσφατων εκδόσεων των διαφόρων (GNU ή μη) προγραμμάτων και του πυρήνα (Linux). Το
προϊόν αυτό είτε δίνεται δωρεάν από το δίκτυο είτε πωλείται σε CDs με ιδιαίτερα προσιτή τιμή.
Κάποιες από αυτές κατασκευάζουν προγράμματα με σκοπό να κάνουν την εγκατάσταση
και τη χρήση του GNU/Linux πιο εύκολη. Μερικές από αυτές είναι οι
Redhat, Caldera, Mandrake,
Suse που είναι εταιρίες εμπορικού
χαρακτήρα ενώ υπάρχουν και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα όπως oι
Slackware,
Debian κα
Ανεξάρτητα απο τη διανομή που έχει κάποιος, στις περισσότερες των περιπτώσεων, τα βασικά προγράμματα και ο πυρήνας είναι τα ίδια, συνεπώς σε
κάθε περίπτωση μιλάμε για το λειτουργικό GNU/Linux. Επίσης είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι αυτό που πουλάνε οι εταιρίες είναι η ευκολία
του ότι το δίνουνε σε CDs. Το λειτουργικό σε κάθε περίπτωση είναι δωρεάν και μπορείς να το αντιγράψεις / εγκαταστήσεις όσες φορές θέλεις.
- Ε: Πού θα βρω περισσότερα για το ΧΥΖ;
Α: Στα πλαίσια της γενικότερης τάσης αλληλοβοήθειας και υποστήριξης που υπάρχει
στην κοινότητα του Linux, συντάσσονται τα λεγόμενα ΗΟWTOs (πώς να).
Αυτά αποτελούν
μέρος της τεκμηρίωσης του λειτουργικού ενώ το καθένα από αυτά περιγράφει
διεξοδικά κάποιο συγκεκριμένο θέμα. Έτσι υπάρχει μία μεγάλη συλλογή από δεκάδες
HOWTOs που περιγράφουν με απλά λόγια διαδικασίες επίλυσης προβλημάτων,
εκμάθησης προγραμμάτων, ρυθμίσεις συστήματος / δικτύου κτλ κτλ.
Τα HOWTOs είναι διαθέσιμα στο site
http://www.linuxdoc.org
σε διάφορα format
Για αρχή ρίξε μια ματιά στα DOS-to-Linux-HOWTO &
Hellenic-HOWTO. Για μεταφρασμένα HOWTOs δες στο
http://www.hellug.gr/gr/howto/index.html
- Ε: Υπάρχει κάποιος σύλλογος χρηστών Linux;
Α: Υπάρχουν πάρα πολλοί σύλλογοι Linux χρηστών (Linux Users Groups - LUGs).
Ειδικά στην Ελλάδα υπάρχουν οι:
Αξίζει να τονίσουμε πως οι LUGs έχουν ως κύριο σκοπό την προώθηση του
Linux και σε καμμία περίπτωση δεν τίθεται θέμα ανταγωνισμού μεταξύ τους.